Browsing Tag

ouder

Hoe beweegt een kind in relatie tot een narcistische ouder?

Wanneer je als kind opgroeit met een narcistische ouder heb je veel te verduren en te verdragen. Als kind heb je niet volledig door wat er aan de hand is. Dat hoe jouw ouder zich gedraagt eigenlijk niet door de beugel kan, maar je ervaart het als waarheid. Je weet niet beter. Wat je wel voelt is dat er bepaalde zaken niet pluis zijn. Het voelt onzuiver, oneerlijk en onrechtvaardig.

Alleen is het lastig om als kind hier tegenin te gaan. Misschien ben je er wel een aantal keren tegen in gegaan, maar als blijkt dat het geen enkele zin heeft, geef je het op. Je gaat over op jezelf aan te passen naar gelang de ouder of de situatie dit van je vraagt. Je beweegt met alle winden mee om jezelf te redden. 

Hieronder lees je over 8 manieren waarop het kind beweegt door de communicatie en het gedrag van een narcistische ouder.

Twijfel slaat toe 

Een narcistische ouder kan door zijn of haar emotionele staat van zijn op de ene dag A zeggen en op de volgende dag B vertellen. Hierdoor kan je als kind volledig van slag raken, omdat je je voor hebt genomen volgens A te handelen, maar omdat het B was volgens de ouder, wordt er straf uitgedeeld. De twijfel slaat toe. Heb ik het gisteren goed gehoord? Of verkeerd opgeslagen? Had ik er nog een keer naar moeten vragen? Het ligt aan mij. Ik ben gek aan het worden. 

Braaf zijn 

Je bent geneigd de mogelijke emotionele uitbarstingen te ontlopen. Eén van de strategieën is om braaf te zijn. Het goed te doen naar jouw vermogen. In veel gevallen ga je zelfs voorbij aan je vermogen en haal je het onderste uit de kan. Je houdt je stil en je doet wat wordt gevraagd, van je wordt verlangd en wordt verwacht. Je houdt je eigen wensen en behoeften voor jezelf, want dit wordt toch onder het tapijt geschoven. Ondertussen creëer je een masker, een masker waarachter de werkelijke jij zich schuilhoudt, totdat het veilig genoeg is om erachter vandaan te komen. 

Voortrekkerij

Narcistische ouders met meerdere kinderen kiezen er onbewust voor om een kind tot hun oogappel te bestempelen. Het kan zijn dat je het niet doorhebt, totdat broertjes of zusjes of een ouder of stiefouder het aan je duidelijk maakt. Je ogen worden geopend. De voortrekkerij voelt niet goed, oneerlijk. Hierdoor spring je in de bres voor de gezinsleden die er last van hebben. Je treedt op als beschermer en gaat jezelf onbewust klein houden of minder van jezelf laten zien.

Negatief beïnvloed worden

Als kind wordt je sterk beïnvloed door de negatieve emotionele buien en uitlatingen van je narcistische ouder. Ze hebben een sterke behoefte aan iemand die naast hen staat, iemand die exact hetzelfde denkt, zodat ze zich gesteund voelen. Vaak zien ze het glas als half leeg in plaats van half vol. De narcistische ouder ziet spoken, demonen en zit vast in zijn of haar negatieve overtuigingen over zichzelf en over het leven. Dit worden jouw spoken en demonen.

Op de tenen lopen

Door de emotionele wisselvalligheid van de narcistische ouder wordt het zaadje van angst alsmaar groter. Als kind ben je waarschijnlijk niet zo bewust van deze angst, omdat je nog de liefde van diezelfde ouder nodig hebt. Maar de spanning zit wel in je lijf. Al die keren dat je eerst het water hebt getest voordat je bedachtzaam de woorden uitsprak waarvan je wist dat de narcistische ouder het op dat moment emotioneel kon ontvangen.

Schreeuw om hulp

Mocht je die stem enigszins hebben toegelaten, schreeuw je eigenlijk in je hoofd. Zodat niemand anders het hoort. Als tiener of puber kan het zijn dat je regelmatig in de clinch ligt met je narcistische ouder. De schreeuw in je hoofd vertaalt zich naar rebels gedrag en ruzie zoeken. Dit is sterk afhankelijk van je karakter. Het kan ook zijn dat je hier geen behoefte toe voelt en op andere manieren je eigen gang gaat. Ook kan het zijn dat die schreeuw in je hoofd niet aanwezig is, maar dat het zich vertaalt naar ziek worden. Alle negatieve energie in de vorm van angst, woede en verdriet van de narcistische ouder heb je geabsorbeerd, zodanig dat je jezelf niet meer voelt. Je lichaam wordt ziek en gaat allerlei kwalen vertonen. 

Mee lachen

De meest nare en pijnlijke opmerkingen worden geplaatst door een narcistische ouder. ‘Ach, weer een tekening. Dat kan wel in de open haard’, ‘Dat gaat je echt nooit lukken’ en ‘Anderen zijn veel slimmer dan jij, vergeet het maar’. Het overlevingsmechanisme van een kind kent ook het kenmerk van ‘mee lachen’, mee lachen als een boer met kiespijn. Er valt helemaal niks te lachen, maar blijkbaar heeft de ouder er een boel plezier in, dus laat ik maar mee lachen. Blijkbaar is het grappig. Nee, het is verre van grappig. Het is naar en pijnlijk. Zo wil je niet worden behandeld. 

Onderdrukking, vernedering & manipulatie 

Door de inzet van onderdrukking, vernedering en manipulatie blijft de relatie tot een narcistische ouder exact zoals de ouder dit voor zich ziet en graag wil. Het kan zijn dat de ouder denkt dat hij of zij dit doet met de beste bedoelingen, maar in feite gaat het om het in stand houden van een relatie waarin de ouder de controle heeft.

Het kind verdwijnt in het niets vanuit angst. Je mond wordt op onzichtbare wijze dichtgesnoerd. Je lijf verblijft in spanning. Je bent bang om ertegenin te gaan. Wat ook speelt is een verregaand begrip en onvoorwaardelijke liefde van het kind voor de ouder. Je bent immers afhankelijk van de ouder. Het begrip en de acceptatie van hoe het is brengt je niet in beweging, maar zorgt voor emotionele stilstand. 

Met Com-Passie, 
Chungmei Cheng

Op mijn Instagram account @orchidoflife kun je de serie HSP & Narcisme bekijken op IGTV (instagram tv)

Heb je behoefte aan reflectie en begeleiding doordat je nog last hebt van de gevolgen van narcisme? Klik hier door voor meer informatie.

Foto: Luke Pennystan on Unsplash

Hoe herken je een narcistische ouder? 7 Herkenningspunten

Mensen die zijn opgegroeid in een gezin waarin één of beide ouders een narcistische persoonlijkheidsstoornis hadden ervaren het leven als een lange zoektocht naar zichzelf. Een narcistische persoonlijkheidsstoornis kent vele varianten en gradaties. In deze varianten en gradaties is wel een rode draad te herkennen waardoor het besef indaalt dat je daadwerkelijk te maken had met narcistische gedragingen en dat deze een emotionele impact op jou hebben gehad.

De rode draad bestaat uit de volgende herkenningspunten: 

Aanwezigheid is dominant
De aanwezigheid van een narcistische ouder is dominant. Zijn of haar overtuigingen over het leven zijn bepalend voor het reilen en zeilen binnen het gezin inclusief de keuzes die moeten worden gemaakt ten aanzien van school, studie, sport, kleding en levenswijze.

Ze staan niet tot weinig open voor andermans overtuigingen of andere manieren van leven. Hun wereldbeeld is dé waarheid en ze doen er alles aan om dit vast te houden en dit te versterken. 

Afwezigheid van een authentieke emotionele zelf
Het emotionele zelf van een ouder met een narcistische persoonlijkheidsstoornis is afwezig. Ze zijn afgesneden van hun ware emoties door trauma waardoor hun emotionele zelf is opgebouwd uit input van buitenaf. Hun antennes staan naar buiten toe. Het is belangrijk om te bouwen aan een bepaalde status, reputatie en materiële rijkdom.

Het ware zelfbeeld is pijnlijk en kwetsbaar, opgebouwd uit teleurstelling, schaamte, zwakte en een gevoel van minderwaardigheid. Ter compensatie trekken ze juist lofbetuigingen aan en waardering voor wat ze hebben gepresteerd. 

Geen aandacht en speelplezier met de kinderen 

Het werk van een narcistische ouder is zijn leven. Hiermee ontvang hij de erkenning en waardering die hij altijd heeft gemist. Hij wil sociaal gezien ontvangen worden en overladen worden met complimenten en waardering. Hij houdt ervan om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Deze behoefte stimuleert hen om de carrièreladder op te klimmen koste wat kost.

Door deze focus, vanuit een pragmatische en rationele kijk op het leven, is er weinig tijd en aandacht voor plezier, voor het opdoen van zintuiglijke ervaringen in contact met de kinderen. 

Voorwaardelijke liefde
Wees een lief en braaf kind die niet om emotionele aandacht vraagt. Je kan een ogenschijnlijk goede emotionele relatie met hen hebben als je meebeweegt met wat zij van jou willen. Je ontvangt liefde en erkenning, totdat je een tegenbeweging maakt. Wanneer je vanuit jezelf kiest gaan ze in protest, in verweer en sluiten ze zich van je af. Dit is voorwaardelijke liefde. Je ontvangt alleen liefde op de voorwaarden die de narcistische ouder hanteert.

Voorwaardelijke liefde gaat vaak gepaard met het geven van cadeaus of beloningen anderszins. Het tonen van welgemeende emotionele affectie waartoe de narcistische ouder niet in staat is wordt hiermee opgevangen. Voorwaardelijke liefde heeft als gevolg dat iemand bang wordt om vrijelijk van iemand te houden. Ontvang je mij zoals ik ben? Of wil je dat ik verander, mij aanpas en als het jou niet zint, zul je mij veroordelen en afwijzen?

Het gaat om mij
Een narcistische ouder weet elk gesprek naar zichzelf te keren. Het gaat immers om hen. Oprechte en authentieke aandacht geven aan hun kinderen is vrijwel niet mogelijk, omdat hun ego dan begint op te spelen. Vanuit het onderbewustzijn komt het ongehoorde en onbegrepen kind in hen naar boven en eist de emotionele ruimte op.

Door deze emotionele dynamiek zal de persoon die opgroeit met een narcistische ouder op latere leeftijd dit emotionele terrein in henzelf moeten gaan hervinden en innemen. Dit gaat gepaard met het leren kennen van hun emotionele grenzen, de bijbehorende communicatie en hoe ze, zonder schuldgevoel en schaamte, stevig op eigen benen blijven staan én van hieruit voortbewegen.

Geklaag en gezeur
De behoefte aan controle, het uitoefenen van macht en het hebben en behouden van een duidelijk overzicht is wat mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis nodig hebben. Wanneer iets uit de maat valt, zullen zij de eerste zijn die van zich laten horen. Dit gaat gepaard met geklaag en gezeur; met een boel negatieve communicatie. Hierin kijken ze niet naar hun aandeel, maar zullen zij dit altijd weten te verschuiven naar de ander. De ander heeft het gedaan, de ander is de schuldige.

Ze zijn niet in staat om verantwoordelijkheid te nemen voor hun aandeel. De energie van de negatieve communicatie voert de boventoon in de gezinshuishouding. Omdat dit op verschillende manieren gepaard kan gaan met machtsvertoon weten de andere gezinsleden hier vaak niet iets tegenin te brengen. De angst en spanningen verlammen de mogelijkheid tot actie en communicatie.

Ongelijke behandeling 

Wanneer het gezin bestaat uit meerdere kinderen of wanneer het een samengesteld gezin betreft is de kans groot dat de narcistische ouder bepaalde kinderen voortrekt. Het worden zijn of haar oogappeltjes. Dit beïnvloedt de emotionele verhoudingen tussen de kinderen op een negatieve manier. Ze kunnen zich schuldig en beschaamd gaan voelen door de complimenten waarmee ze worden overladen. Ze ervaren het als onrecht en kunnen het gaan opnemen voor hun broers of zussen. Alleen wordt dit niet gehoord en met een grimas afgewimpeld. Het kind dat benadeeld wordt zal last kunnen hebben van wrok, woede, jaloezie, verdriet en een gevoel van minderwaardigheid.

De “gekweekte” gevoelens zullen je tot last zijn, omdat ze voor een onbewust en groot aandeel, deel uitmaken van je zelfbeeld, van jouw identiteit. Deze ongewenste gevoelens zullen blijven schuren, totdat je je beseft dat het niet aan jou ligt. Het lag al die tijd aan de manier waarop er met jou was omgegaan en met jou was gecommuniceerd. 

Met Com-Passie,
Chungmei

Op mijn Instagram account @orchidoflife kun je de serie HSP & Narcisme bekijken op IGTV (instagram tv)

Heb je behoefte aan reflectie en begeleiding doordat je nog last hebt van de gevolgen van narcisme? Klik hier door voor meer informatie.

Foto: Caleb Woods on Unsplash