Browsing Tag

narcistische persoonlijkheidsstoornis

Wat zijn de mogelijke gevolgen door narcistisch misbruik? 9 Inzichten

In mijn praktijk ontvang ik geregeld hoogsensitieve vrouwen en mannen die tijdens hun jeugd te maken hebben gehad met narcistisch misbruik. Het kan zijn dat ze hier al bewust van waren of ze werden zich er bewust van tijdens de sessies. Wanneer de wonden door narcistisch misbruik nog niet zijn geheeld kun je last hebben van diverse mentale, emotionele en fysieke symptomen. De symptomen grijpen in elkaar, het ene symptoom bestaat niet los van de andere. In deze blog zet ik de mogelijke gevolgen en symptomen door narcistisch misbruik voor je op een rijtje.

Perfectionisme
De wond is daar, omdat het kind niet was gezien, bevestigd en erkend voor wie hij of zij is. Door het gebrek aan adequate emotionele begeleiding voelt de persoon zich minderwaardig of nietig en ontdekt via andere wegen hoe wel de waardering te ontvangen waar een sterke behoefte naar is. Eén van deze manieren is om het goed en altijd beter te doen. Het perfectionistische gedrag wordt weerspiegeld in vele levensgebieden. Tijdens het boeken van een reis wordt gedegen onderzoek gedaan naar de beste opties. Op professioneel vlak wordt alsmaar gestreefd en toegewerkt naar de volgende tree op de ladder. Op relationeel vlak struikelt de perfectionist snel over hoe een ander eruit ziet, zich gedraagt en communiceert.

Piekeren
De ene benoemt het als piekeren, de ander zegt veel ‘na te denken’. Het rondtoeren in het hoofd levert een boel scenario’s op vanuit angst en er worden veel afwegingen gedaan. Hoe het ook wordt benoemd, dit gegeven laat zien dat er een breuk is ontstaan tussen hoofd, hart en buik. Het piekeren creëert mentale en emotionele vermoeidheid. Hiernaast duurt het langer voordat er beslissingen worden genomen waarvan wordt voorzien dat het een grote emotionele impact kan hebben. 

Controledrang
Angst is wel een kernemotie waar meerdere symptomen uit voortkomen. Op mentaal vlak kun je een sterke hang naar controle hebben. De ratio overheerst de emotie. Door meerdere narcistische misbruik ervaringen kwam je tot de conclusie dat het onveilig is om het palet aan emoties ten overvloede te ervaren. Je schakelde vanzelfsprekend over op de geest, de geest die aangestuurd werd door angst. Een natuurlijke ontwikkeling is dat de geest controle wil hebben over zichzelf en externe factoren, omdat je als kind hier geen controle over had. De hang naar het creëren van zekerheid in het leven hangt samen met de hang naar controle.

Onzekerheid
Onzekerheid manifesteert zich op verschillende manieren. Bij de ene persoon is de onzekerheid meer zichtbaar, terwijl een ander de onzekerheid perfect kan maskeren. Het kan ook zijn dat de onzekerheid zich slechts in bepaalde levensgebieden toont. Op professioneel vlak kun je excelleren, terwijl je op het vlak van de liefde niet in staat bent om te gaan voor wat je wilt. Op sportvlak kun je prima je ei kwijt en heb je gebalanceerde sociale relaties, maar in contact met je narcistische moeder of vader krimp je ineen. Dit gebeurt ook bij iemand die geen bloedverwant is, maar het evenbeeld vormt van de narcistische ouder of familielid. Het gevoel van onzekerheid uit zich regelmatig in het hebben van twijfels.

Onrust & Onveiligheid
Het altijd aanwezige gevoel van onrust en onveiligheid waar je wel of niet bewust van bent kan zich uiten in het ‘altijd bezig blijven’. Van hot naar her gaan, op de hoogte blijven, van project naar project. Je geeft jezelf geen adempauze. Het diepgewortelde gevoel van onrust en onveiligheid kan leiden naar gebruik van verdovende middelen, klein houden van jouw intieme wereld en het vermijden van risicovolle ondernemingen. 

Vrijheidsdrang
De beperkende overtuigingen en gedragingen waar je onder leed door het narcistisch misbruik kan leiden naar een sterke drang naar vrijheid. In een seconde kan het je naar de  keel vliegen wanneer iemand een advies, tip of feedback geeft. Vooral ongevraagd advies maakt irritaties vrij. Het doet je denken aan wat er van je werd verwacht en waar je niet aan voldeed of juist in welke mate je in jouw doen en laten werd beperkt. De grote vrijheidsdrang is dermate aanwezig dat je je zoveel als mogelijk vrij wilt voelen in de keuzes die je maakt en de richtingen die je op gaat in werk en relaties. 

Vage of juist harde grenzen
Narcistisch misbruik gaat gepaard met het stellen van harde grenzen en verwachtingen en het geen oog hebben voor het emotionele welzijn van het kind. Een gevolg hiervan is dat mensen wagenwijd open staan om in verbinding te staan met iedereen of zich compleet afsluiten en naar binnen keren. Je wordt gedragen door de energieën waar je je voor openstelt of je voelt je geïsoleerd en eenzaam. In liefdesrelaties kan er sprake zijn van grenzeloosheid en afhankelijkheid. De wond die er nog is trekt liefdespartners aan die narcistische trekjes hebben en jouw bestaan of raison d’être wordt (was altijd al) afhankelijk van de liefde die je van hen ervaart. 

Dissociatie van emoties 
Een ander onderdeel van de opgelopen wond door narcistisch misbruik is dat je lang geleden gedissocieerd raakte van emoties als verdriet, woede en blijdschap. Deze hadden geen bestaansrecht. De meest dominante emotie die werd getriggerd en continu gevoed door narcistisch misbruik is angst. Deze emotie zorgde ervoor dat andere emoties in de doofpot werden gestopt. De emotie angst had een taak, de taak om jou te beschermen. 

Somatische klachten 
De lijst aan somatische klachten door narcistisch misbruik, fysieke klachten waar een arts geen diagnose voor heeft vast weten te stellen, is zeer divers. Doordat angst de emotie is die continu werd gevoed, leefde je onbewust jarenlang vanuit het sympatische deel van het zenuwstelsel. Wanneer jouw lichaam en geest systematisch op spanning staat leidt dat tot een verzwakt immuunsysteem. Dit vergroot de kans op fysieke klachten die gediagnosticeerd kunnen worden zoals onder andere het prikkelbare darmsyndroom, de ziekte van Hashimoto en tinnitus. Maar het leidt ook naar fysieke klachten zoals terugkerende hoofdpijn, haaruitval, stijfheid in de ledematen, paniekaanvallen, slapeloosheid en meer. Het verzwakte lichaam heeft een directe link met een vergrote emotionele kwetsbaarheid en vice versa. 

Met Com-Passie, 
Chungmei Cheng

Lees ook:
Hoe beweegt een kind in relatie tot een narcistische ouder?
Hoe herken je een narcistische ouder? 7 Herkenningspunten
Als dochter opgroeien met een narcistische moeder. 7 Inzichten
Liever alleen

Foto: Milada Vigerova on Unsplash

Hoe herken je een narcistische ouder? 7 Herkenningspunten

Mensen die zijn opgegroeid in een gezin waarin één of beide ouders een narcistische persoonlijkheidsstoornis hadden ervaren het leven als een lange zoektocht naar zichzelf. Een narcistische persoonlijkheidsstoornis kent vele varianten en gradaties. In deze varianten en gradaties is wel een rode draad te herkennen waardoor het besef indaalt dat je daadwerkelijk te maken had met narcistische gedragingen en dat deze een emotionele impact op jou hebben gehad.

De rode draad bestaat uit de volgende herkenningspunten: 

Aanwezigheid is dominant
De aanwezigheid van een narcistische ouder is dominant. Zijn of haar overtuigingen over het leven zijn bepalend voor het reilen en zeilen binnen het gezin inclusief de keuzes die moeten worden gemaakt ten aanzien van school, studie, sport, kleding en levenswijze.

Ze staan niet tot weinig open voor andermans overtuigingen of andere manieren van leven. Hun wereldbeeld is dé waarheid en ze doen er alles aan om dit vast te houden en dit te versterken. 

Afwezigheid van een authentieke emotionele zelf
Het emotionele zelf van een ouder met een narcistische persoonlijkheidsstoornis is afwezig. Ze zijn afgesneden van hun ware emoties door trauma waardoor hun emotionele zelf is opgebouwd uit input van buitenaf. Hun antennes staan naar buiten toe. Het is belangrijk om te bouwen aan een bepaalde status, reputatie en materiële rijkdom.

Het ware zelfbeeld is pijnlijk en kwetsbaar, opgebouwd uit teleurstelling, schaamte, zwakte en een gevoel van minderwaardigheid. Ter compensatie trekken ze juist lofbetuigingen aan en waardering voor wat ze hebben gepresteerd. 

Geen aandacht en speelplezier met de kinderen 

Het werk van een narcistische ouder is zijn leven. Hiermee ontvang hij de erkenning en waardering die hij altijd heeft gemist. Hij wil sociaal gezien ontvangen worden en overladen worden met complimenten en waardering. Hij houdt ervan om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Deze behoefte stimuleert hen om de carrièreladder op te klimmen koste wat kost.

Door deze focus, vanuit een pragmatische en rationele kijk op het leven, is er weinig tijd en aandacht voor plezier, voor het opdoen van zintuiglijke ervaringen in contact met de kinderen. 

Voorwaardelijke liefde
Wees een lief en braaf kind die niet om emotionele aandacht vraagt. Je kan een ogenschijnlijk goede emotionele relatie met hen hebben als je meebeweegt met wat zij van jou willen. Je ontvangt liefde en erkenning, totdat je een tegenbeweging maakt. Wanneer je vanuit jezelf kiest gaan ze in protest, in verweer en sluiten ze zich van je af. Dit is voorwaardelijke liefde. Je ontvangt alleen liefde op de voorwaarden die de narcistische ouder hanteert.

Voorwaardelijke liefde gaat vaak gepaard met het geven van cadeaus of beloningen anderszins. Het tonen van welgemeende emotionele affectie waartoe de narcistische ouder niet in staat is wordt hiermee opgevangen. Voorwaardelijke liefde heeft als gevolg dat iemand bang wordt om vrijelijk van iemand te houden. Ontvang je mij zoals ik ben? Of wil je dat ik verander, mij aanpas en als het jou niet zint, zul je mij veroordelen en afwijzen?

Het gaat om mij
Een narcistische ouder weet elk gesprek naar zichzelf te keren. Het gaat immers om hen. Oprechte en authentieke aandacht geven aan hun kinderen is vrijwel niet mogelijk, omdat hun ego dan begint op te spelen. Vanuit het onderbewustzijn komt het ongehoorde en onbegrepen kind in hen naar boven en eist de emotionele ruimte op.

Door deze emotionele dynamiek zal de persoon die opgroeit met een narcistische ouder op latere leeftijd dit emotionele terrein in henzelf moeten gaan hervinden en innemen. Dit gaat gepaard met het leren kennen van hun emotionele grenzen, de bijbehorende communicatie en hoe ze, zonder schuldgevoel en schaamte, stevig op eigen benen blijven staan én van hieruit voortbewegen.

Geklaag en gezeur
De behoefte aan controle, het uitoefenen van macht en het hebben en behouden van een duidelijk overzicht is wat mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis nodig hebben. Wanneer iets uit de maat valt, zullen zij de eerste zijn die van zich laten horen. Dit gaat gepaard met geklaag en gezeur; met een boel negatieve communicatie. Hierin kijken ze niet naar hun aandeel, maar zullen zij dit altijd weten te verschuiven naar de ander. De ander heeft het gedaan, de ander is de schuldige.

Ze zijn niet in staat om verantwoordelijkheid te nemen voor hun aandeel. De energie van de negatieve communicatie voert de boventoon in de gezinshuishouding. Omdat dit op verschillende manieren gepaard kan gaan met machtsvertoon weten de andere gezinsleden hier vaak niet iets tegenin te brengen. De angst en spanningen verlammen de mogelijkheid tot actie en communicatie.

Ongelijke behandeling 

Wanneer het gezin bestaat uit meerdere kinderen of wanneer het een samengesteld gezin betreft is de kans groot dat de narcistische ouder bepaalde kinderen voortrekt. Het worden zijn of haar oogappeltjes. Dit beïnvloedt de emotionele verhoudingen tussen de kinderen op een negatieve manier. Ze kunnen zich schuldig en beschaamd gaan voelen door de complimenten waarmee ze worden overladen. Ze ervaren het als onrecht en kunnen het gaan opnemen voor hun broers of zussen. Alleen wordt dit niet gehoord en met een grimas afgewimpeld. Het kind dat benadeeld wordt zal last kunnen hebben van wrok, woede, jaloezie, verdriet en een gevoel van minderwaardigheid.

De “gekweekte” gevoelens zullen je tot last zijn, omdat ze voor een onbewust en groot aandeel, deel uitmaken van je zelfbeeld, van jouw identiteit. Deze ongewenste gevoelens zullen blijven schuren, totdat je je beseft dat het niet aan jou ligt. Het lag al die tijd aan de manier waarop er met jou was omgegaan en met jou was gecommuniceerd. 

Met Com-Passie,
Chungmei

Op mijn Instagram account @orchidoflife kun je de serie HSP & Narcisme bekijken op IGTV (instagram tv)

Heb je behoefte aan reflectie en begeleiding doordat je nog last hebt van de gevolgen van narcisme? Klik hier door voor meer informatie.

Foto: Caleb Woods on Unsplash